Reklama to nieodłączny element współczesnego świata, który każdego dnia towarzyszy nam w różnych formach – od tradycyjnych w prasie czy telewizji, po nowoczesne reklamy online, które spotykamy na stronach internetowych i w mediach społecznościowych. Współczesna reklama pełni przede wszystkim funkcję perswazyjną. Jej głównym celem jest promowanie produktów i przekonanie potencjalnych klientów do wyboru określonych produktów, usług lub popierania określonych spraw czy idei. Dzięki wykorzystaniu różnorodnych kanałów komunikacji, reklama może dotrzeć do szerokiego grona odbiorców, budując rozpoznawalność marki i zwiększając zaangażowanie klientów. Współcześnie to reklama internetowa, ze względu na swoją skuteczność i możliwość precyzyjnego targetowania, stała się jednym z najważniejszych narzędzi w arsenale działań marketingowych. Skąd wzięło się jednak samo słowo "reklama"? Przeczytajcie artykuł!
Przeczytaj: Reklama prasowa w magazynie "Ty i Ja"
W języku polskim termin "reklama" pojawił się pod koniec lat 60. XIX wieku. Jeszcze w 1859 r. prasowy tekst reklamowy nazywano wyłącznie anonsem, ogłoszeniem lub doniesieniem. Jednak już 7 lat później, w “Encyklopedii Powszechnej” S. Orgelbranda opublikowanej w roku 1866 pojawia się interesująca nas definicja, która brzmi:
Skojarzenie reklamy z ogłoszeniem reklamowym szybko stało na tyle oczywiste, że w roku 1874 Bolesław Prus w swoich "Kronikach" napisał:
Dawniej często powtarzano pogląd, że “reklama” to wyraz zapożyczony z łaciny. W języku Horacego “reclamare” znaczy "głośno protestować, zgłaszać sprzeciw, głośno wyrażać swoją niechęć". Nie jest to jednak cała prawda.
Na grunt polski określenie "reklama" trafiło z języka niemieckiego ("Reklame"), a tam pojawiło się ze starofrancuskiego. Francuskie "réclame" oznaczało "wołanie wstecz" i miało związek znaczeniowy ze stosowanym później wyrazem "la réclame". Wygląda prawie tak samo, a jednak wyrazem "la réclame" oznaczano początek lub koniec stron w rękopisach i pierwszych drukach. Po polsku określano to mianem reklamantów, czyli wyrazów wydrukowanych pod kolumną druku, od których rozpoczynał się tekst następnej składki arkusza, karty lub strony. Drukowano je w celu zabezpieczenia właściwej kolejności składek przy oprawianiu.
Reklamant można zdefiniować jako "to, co daje znać, co o czymś informuje". Termin pojawia się w “Słowniku Języka Polskiego” z roku 1912, gdzie czytamy: "Reklamant - ten, co reklamuje".
Francuskie "réclame" miało jednak więc znaczeń. Jednym z nich było zawołanie, którym sokolnik przywoływał sokoła z powrotem na rękę. A w szerszym znaczeniu także wabiący dźwięk, za pomocą którego myśliwy oszukiwał zwierzynę. Warto również nadmienić, że na początku XIX wieku mianem “réclames” określano płatne informacje o książkach zamieszczane w części redakcyjnej czasopism.
Stąd było już całkiem blisko, aby określić reklamę mianem pewnego rodzaju działalności ludzkiej zmierzającej do oddziaływania na konsumenta. Przekaz reklamowy do dzisiaj znacznie się zmienił, jednak jego cele wciąż są bardzo podobne.
W miarę upowszechniania terminu powstaje jednak niesławny negatywny stereotyp z nim związany. Utożsamiał on działalność reklamową z nieuczciwymi praktykami ówczesnych kupców i fabrykantów. Stąd przekonanie, że reklamę prowadzi się zawsze w interesie nadawcy i najczęściej przeciwko interesowi odbiorcy.
Pejoratywne nacechowanie słowa "reklama" spowodowało reakcję zwrotną. Dlatego w niektórych krajach zastąpiono skompromitowany wyraz innym. We Francji wykorzystano słowo "la publicité" (od słowa "publier" - "ogłaszać, rozgłaszać, podawać do publicznej wiadomości") i stąd przedostało się też na grunt włoski (la pubblicità). Proces "wymiany" wyrazu odbył się także w Niemczech. Tam zamiast "Reklame" zaczęto używać Werbung (co oznacza dosłownie werbować, w domyśle, konsumentów).
W językach słowiańskich termin pozostał w takiej formie w jakiej pierwotnie ukształtował się w języku francuskim, czyli reklama.
Pierwsze reklamy miały formę ustną i polegały na werbalnym zachwalaniu towarów przez sprzedawców na targach i ulicach. Z czasem pojawiła się reklama pisemna, która była publikowana w gazetach, na plakatach i ulotkach. Umożliwiło to dotarcie do szerszego grona odbiorców. Na początku zbieraniem ogłoszeń reklamowych zajmowały się osoby o wysokich predyspozycjach sprzedażowych, które odwiedzały firmy i fabryki.
Historia reklamy to fascynująca opowieść o tym, jak ludzie od dawien dawna starali się przyciągnąć uwagę potencjalnych klientów i wyróżnić swoje produkty lub usługi na tle konkurencji. Już w starożytności pojawiały się pierwsze formy reklamy – napisy na murach, szyldy karczm czy ogłoszenia na targowiskach. Z biegiem czasu, wraz z rozwojem technologii i środków przekazu, reklama zaczęła przybierać coraz bardziej złożone formy. W XX wieku nastąpił dynamiczny rozwój rynku reklamy komercyjnej – zaczęła pojawiać się w prasie, radiu, telewizji, a następnie w internecie.
Współczesna reklama to już nie tylko tradycyjne ogłoszenia, ale także zaawansowane kampanie reklamowe w mediach i na platformach społecznościowych, reklamy tekstowe i displayowe, które pozwalają na precyzyjne dotarcie do wybranej grupy odbiorców. Skuteczność reklamy mierzy się dziś nie tylko wzrostem sprzedaży, ale także poziomem zaangażowania odbiorców, rozpoznawalnością marki oraz zainteresowaniem wokół reklamowanych produktów czy usług. Reklama cyfrowa, dzięki możliwościom analitycznym i interakcji w czasie rzeczywistym, stała się kluczowym elementem strategii marketingowych firm na całym świecie.
Ogólne znaczenie "zwracania głosem na coś uwagi, głośnego protestu", właściwe czasownikowi łacińskiemu "reclamare" uległo zawężeniu i ukonkretnieniu w języku francuskim. Tam wyraz "réclame" był znakiem o określonej treści używanym w słownictwie zawodowym drukarzy. Potem oznaczał płatne ogłoszenia zamieszczane w prasie. W miarę przenikania reklamy do innych dziedzin życia społecznego, jak kultura czy polityka, znaczenie tego pojęcia rozszerzało się. Aby przeciwdziałać pejoratywnemu znaczeniu słowa "reklama", w niektórych krajach zastąpiono je innymi wyrazami np. we Francji czy w Niemczech.
Przeczytaj: Katalog Lego - krótka podróż do przeszłości
